Özet:
Noel kazakları ve kayak botları da dahil olmak üzere atılmış kıyafetlerden oluşan bir dağ, dünyanın en kurak çölü olan ve hızlı modanın yarattığı kirlilikten giderek daha fazla acı çeken Şili’nin Atacama’sında tuhaf bir manzara yaratıyor. Giyim endüstrisindeki aşırı tüketimin (fabrikalarda çocuk işçiliği veya alaycı ücretler gibi) sosyal etkisi iyi biliniyor, ancak çevre üzerindeki yıkıcı etkisi daha az duyuruluyor. Şili uzun zamandır Çin veya Bangladeş’te üretilen ve Avrupa, Asya veya Amerika Birleşik Devletleri’nden geçerek Latin Amerika’da yeniden satıldığı Şili’ye varmadan önce ikinci el ve satılmayan kıyafetlerin merkezi olmuştur. Kuzey Şili’deki Alto Hospicio serbest bölgesindeki Iquique limanına her yıl yaklaşık 59.000 ton giysi ulaşıyor. 1.800 km (1.100 mil) güneydeki başkent Santiago’daki giyim tüccarları bir miktar satın alırken, büyük bir kısmı da diğer Latin Amerika ülkelerine kaçırılıyor. Ancak satılamayan en az 39.000 ton, çöldeki çöplüklere atılıyor. Limanın ithalat bölgesindeki eski bir çalışan olan Alex Carreno, AFP haber ajansına “Bu giysiler dünyanın her yerinden geliyor” dedi. “Santiago’ya satılmayan ve diğer ülkelere gönderilmeyen şeyler serbest bölgede kalıyor” çünkü kimse bunları almak için gereken tarifeleri ödemiyor. Atılmış giysileri kullanarak yalıtım panelleri üreten EcoFibra şirketinin kurucusu Franklin Zepeda, “Sorun, giysilerin biyolojik olarak parçalanamaması ve kimyasal ürünler içermesi, dolayısıyla belediye çöplüklerine kabul edilmemesi” dedi. AFP’ye 2018’de kurduğu firma hakkında “Sorun olmayı bırakıp çözüm olmaya başlamak istedim” dedi. Su israfı 2019 BM raporuna göre, küresel giyim üretimi 2000 ile 2014 arasında iki katına çıktı ve endüstri, “küresel düzeyde toplam su israfının yüzde 20’sinden sorumlu”. Tek bir kot pantolon yapmak için 7.500 litre (2.000 galon) su gerekiyor. Aynı rapor, giyim ve ayakkabı imalatının küresel sera gazlarının yüzde 8’ini oluşturduğunu ve “her saniye bir çöp kamyonuna eşdeğer miktarda tekstil ürününün gömüldüğünü ya da yakıldığını” belirtti. Giysi yığınları ister açıkta bırakılsın ister yeraltına gömülsün, kirletici maddeleri havaya veya yer altı su kanallarına salarak çevreyi kirletirler. Sentetik veya kimyasal maddelerle işlenmiş giysilerin biyolojik olarak parçalanması 200 yıl sürebilir ve atılan lastikler ya da plastik malzemeler kadar zehirlidir. Güney Amerika’nın en zengin ülkesi olan Şili, sakinlerinin doymak bilmez tüketim çılgınlığıyla tanınıyor. Ancak 2019 yılında atılmış tekstil ve giyim parçalarından iplik üreten kötü durumdaki Ecocitex şirketini kurmadan önce çocuk kıyafetlerini geri dönüştürmek için bir mağaza açan Rosario Hevia’ya göre işler değişiyor. Süreçte ne su ne de kimyasallar kullanılıyor. “Yıllarca tükettik ve giderek daha fazla tekstil atığı oluşmasını kimse umursamıyor gibiydi” dedi. “Ama artık insanlar kendilerini sorgulamaya başlıyor.”

Sektör: Giyim Endüstrisi
Kategori: Çevresel zararlar nedeniyle insan hakları ihlalleri, Su kirliliği, Aşırı su tüketimi

İçerik:

Noel kazakları ve kayak botları da dahil olmak üzere atılmış kıyafetlerden oluşan bir dağ, dünyanın en kurak çölü olan ve hızlı modanın yarattığı kirlilikten giderek daha fazla acı çeken Şili’nin Atacama’sında tuhaf bir manzara yaratıyor.

Giyim endüstrisindeki aşırı tüketimin (fabrikalarda çocuk işçiliği veya alaycı ücretler gibi) sosyal etkisi iyi biliniyor, ancak çevre üzerindeki yıkıcı etkisi daha az duyuruluyor.

Şili uzun zamandır Çin veya Bangladeş’te üretilen ve Avrupa, Asya veya Amerika Birleşik Devletleri’nden geçerek Latin Amerika’da yeniden satıldığı Şili’ye varmadan önce ikinci el ve satılmayan kıyafetlerin merkezi olmuştur.

Kuzey Şili’deki Alto Hospicio serbest bölgesindeki Iquique limanına her yıl yaklaşık 59.000 ton giysi ulaşıyor.

1.800 km (1.100 mil) güneydeki başkent Santiago’daki giyim tüccarları bir miktar satın alırken, büyük bir kısmı da diğer Latin Amerika ülkelerine kaçırılıyor. Ancak satılamayan en az 39.000 ton, çöldeki çöplüklere atılıyor.

Limanın ithalat bölgesindeki eski bir çalışan olan Alex Carreno, AFP haber ajansına “Bu giysiler dünyanın her yerinden geliyor” dedi.

“Santiago’ya satılmayan ve diğer ülkelere gönderilmeyen şeyler serbest bölgede kalıyor” çünkü kimse bunları almak için gereken tarifeleri ödemiyor.

Atılmış giysileri kullanarak yalıtım panelleri üreten EcoFibra şirketinin kurucusu Franklin Zepeda, “Sorun, giysilerin biyolojik olarak parçalanamaması ve kimyasal ürünler içermesi, dolayısıyla belediye çöplüklerine kabul edilmemesi” dedi.

AFP’ye 2018’de kurduğu firma hakkında “Sorun olmayı bırakıp çözüm olmaya başlamak istedim” dedi.

Su israfı

2019 BM raporuna göre, küresel giyim üretimi 2000 ile 2014 arasında iki katına çıktı ve endüstri, “küresel düzeyde toplam su israfının yüzde 20’sinden sorumlu”.

Tek bir kot pantolon yapmak için 7.500 litre (2.000 galon) su gerekiyor.

Aynı rapor, giyim ve ayakkabı imalatının küresel sera gazlarının yüzde 8’ini oluşturduğunu ve “her saniye bir çöp kamyonuna eşdeğer miktarda tekstil ürününün gömüldüğünü ya da yakıldığını” belirtti.

Giysi yığınları ister açıkta bırakılsın ister yeraltına gömülsün, kirletici maddeleri havaya veya yer altı su kanallarına salarak çevreyi kirletirler.

Sentetik ya da kimyasal maddelerle işlenmiş giysilerin biyolojik olarak parçalanması 200 yıl sürebilir ve atılan lastikler ya da plastik malzemeler kadar zehirlidir.

Güney Amerika’nın en zengin ülkesi olan Şili, sakinlerinin doymak bilmez tüketim çılgınlığıyla tanınıyor.

Ancak 2019 yılında atılmış tekstil ve giyim parçalarından iplik üreten kötü durumdaki Ecocitex şirketini kurmadan önce çocuk kıyafetlerini geri dönüştürmek için bir mağaza açan Rosario Hevia’ya göre işler değişiyor. Süreçte ne su ne de kimyasallar kullanılıyor.

“Yıllarca tükettik ve giderek daha fazla tekstil atığı oluşmasını kimse umursamıyor gibiydi” dedi.

“Ama artık insanlar kendilerini sorgulamaya başlıyor.”

KAYNAK